Bilinmeyen Numara Arıyor: Ne Yapmalısınız?
Tanımadığınız bir numaradan arandığınızda paniğe kapılmadan, kendinizi ve bilgilerinizi koruyarak nasıl hareket edeceğinizi anlattık.
Gün içinde aldığımız aramaların önemli bir kısmı tanımadığımız numaralardan gelir: kargo firmaları, randevu hatırlatmaları, kampanya aramaları… Ancak bu aramaların arasına dolandırıcılık girişimleri de karışabilir. İyi haber şu ki birkaç basit alışkanlık, riskin büyük kısmını ortadan kaldırır.
İlk olarak ne yapmalı?
- Acele etmeyin. Gerçekten önemli bir aramaysa arayan kişi tekrar arar ya da mesaj bırakır.
- Numarayı inceleyin. Numara 5 ile mi, bir alan koduyla mı, yoksa 0850/444/0900 ile mi başlıyor? Operatör kodları ve alan kodları size ilk ipucunu verir.
- Kime ait olduğunu öğrenin. Numaradan isim sorgulama ile hattın rehberlik kayıtlarında kime kayıtlı olduğunu öğrenebilirsiniz.
- Geri aramaya karar verin. Arayan kurumsa, kurumun resmi numarasını kendiniz bulup arayın.
Telefon dolandırıcılığının işaretleri
- Aciliyet ve korku: “Hesabınız kapatılacak”, “Hakkınızda işlem başlatıldı”, “Yakınınız kaza geçirdi” gibi baskı cümleleri.
- Gizli bilgi talebi: Şifre, kart numarası, CVV, internet bankacılığı bilgisi ya da SMS ile gelen doğrulama kodu istenmesi.
- Para transferi yönlendirmesi: “Paranızı güvenli hesaba aktarın” ya da “kapora gönderin” talepleri.
- Resmi sıfat kullanımı: Kendini polis, savcı, banka ya da operatör çalışanı olarak tanıtıp gizlilik isteyen kişiler.
- Gerçek olamayacak kadar iyi teklifler: Büyük ikramiye, piyango ya da çok ucuz ürün vaatleri.
Bankalar, operatörler ve kamu kurumları telefonda şifre, kart bilgisi ya da doğrulama kodu istemez ve sizden para transferi yapmanızı talep etmez.
Sık karşılaşılan senaryolar
“Kargonuz teslim edilemedi” aramaları ve mesajları
Gümrük ya da adres güncelleme bahanesiyle ödeme bağlantısı gönderilir. Kargo takibini her zaman kargo firmasının resmi uygulaması veya sitesi üzerinden kendiniz yapın.
Tek çalıp kapanan aramalar
Merak ettirip geri aramanızı sağlamak amacıyla yapılabilir. Özellikle yurt dışı ya da 0900 ile başlayan numaraları geri aramadan önce dikkatli olun.
“Banka güvenlik birimi” aramaları
Hesabınızda şüpheli işlem olduğu söylenerek SMS kodu istenir. Telefonu kapatın ve bankanızın kartınızın arkasındaki resmi numarasını kendiniz arayın.
Numarayı engelleme
- iPhone: Telefon uygulamasında “Son Aramalar”dan numaranın yanındaki bilgi (i) simgesine dokunup “Bu Arayanı Engelle”yi seçin. Ayarlar > Telefon bölümündeki “Bilinmeyen Arayanları Sustur” seçeneğiyle rehberinizde olmayan aramaları da sessize alabilirsiniz.
- Android: Telefon uygulamasında numaraya uzun basın ya da arama ayrıntılarını açıp “Engelle/İstenmeyen olarak bildir” seçeneğini kullanın. Menü adları üreticiye göre değişebilir.
- Operatörünüz: Pek çok operatör istenmeyen aramalara karşı ek koruma hizmetleri sunar; operatörünüzün müşteri hizmetlerinden bilgi alabilirsiniz.
Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız
- Bankanızı hemen arayarak kartınızı ya da hesabınızı işleme kapatın.
- Paylaştığınız şifreleri ve e-posta parolalarınızı değiştirin.
- Durumu 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirin ya da en yakın emniyet birimine veya Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvurun.
- Arama kayıtlarını, mesajları ve dekontları delil olarak saklayın.